Cocer o pan

O remate do traballo sobre o millo era, como non, facer un bolo, cocelo e... comelo.
Peneiramos a fariña e logo levámola, nunha mochila viaxeira, ata o Souto, onde nos esperaba Isabel para facero bolo.

Misturamos a fariña milla cunha pouca triga, botámoslle un pouco de auga quente, sal, e amasamos un bolo grande e moitos pequenos, un para cada un.

Cocímolos no forno da cociña de ferro e esperamos un pouco.

Logo, cos bolos na mochila, voltamos correndo á escola, puxemos a mesa e comimos un exquisito bolo feito co millo que plantamos, cuidamos, esfollatamos, debrullamos, levamos a moer e cociñamos.

E como aínda nos quedaba un pouco de tempo xogamos a facer casiñas de tiricós.

Desta vez fomos quen de seguir un proceso completo. Quen nos ía dicir que duns grauciños pequenos que sementamos na primavera pasada podíamos tirar tanto rendemento!

A Sopa Queima

De entre os libros novos que chegaron á nosa Biblioteca, imos presentar un especial:

A SOPA QUEIMA. Texto de Pablo Albo.Ilustracións de André Letria
Editorial OQO.Pontevedra, xullo 2009.

Como a sopa queima, María sopra e sopra para enfriala, pedirá axuda a uns e outros ata que por fin pode comela.

Contar este conto deu lugar a unha morea de xogos: soprar como María, como un rinoceronte, como unha formiga, como tres, como catro, como cinco.....
Levar a culler a boca e.....berrar: aaaaaaaaaaaaai!!!! !A SOPA QUEIMA!!!!
Ir facendo da mamá que sempre lle di:
- Pois sopra, María, sopra!!!
E por fin, facer que comemos a sopa: levar a culler a boca, tragar, ummmmm que rica!, repetir, ummmmm delicosa!.... e así ata que xa non queda nada.

Pero aínda quedaba o mellor:

Debuxar e pintar a María, porque María ten a cara REDONDA, o seu nariz está no centro , e por riba, os ollos, un a esquerda e outro á dereita - podes ir ao espello e comprobar que ti tamén- cunhas pestanas ben longas, e sobre cada ollo, a cella. Logo ven a boca. Aquí tes que parar e decidir si María está sorrindo, ou berrando, ou triste.
Despois hai que lle poñer as orellas, outra vez unha a cada lado, e por fin, o pelo.
¿Sabes facer rizos? ¡Pois veña rizos!
Si aínda hai ganas, podes seguir coa camisa de Maria, un cadrado con raias, e os brazos, dous rectángulos......

E que o ilustrador, André Letria, saíuse, tal parece que estaba a pensar n@s nen@s de infantil e dixo:
-¡Esta vez imonos divertir!, e abofé que o conseguíu.

Nós levamos toda a semana divertíndonos con María e a súa sopa.

TIRICÓS

O venres pasado cando fomos ata a de Noemi para ver como funcionaba a muiñeira eléctrica, había debaixo do canasto moitos carozos, e os nen@s puxéronse a xogar con eles. Entón a avoa de Noemi contounos a historia dos TIRICÓS.

Os tiricós son unha especie de graos moi molesto e doloroso que che pode sair nas pálpebras dos ollos. E lle saen a alguén que, cando estaba a comer, unha embarazada gorentoulle a comida.

Cando xa sabes que te botaron un tiricó e queres anulalo - aquí intervén o millo- colles carozos de millo, fas un casteliño e lle prendes lume dende dentro.

O fume levará o tiricó lonxe, e quedas salvada.

Comentábamos máis tarde esta historia "antiga" a Fabiola, e ela díxonos:

- ¿Antiga?. No verán, cando estaba embarazada e comíamos todos na casa da miña nai sempre dicían:

- Botarlle primeiro de comer a Fabiola , non nos vaia botar un tiricó!!!

Mira ti por onde unha nai, que comía sempre a última, cando estaba embarazada querían que comera a primeira.... non fora a botarlles un tiricó!

A nosas tatarata......avoas, que listiñas eran.

OS CANASTROS DE VIDE

Levamos un tempo traballando sobre o millo e como xa contamos, recorrimos a parroquia buscando canastros. Canastros cheos de millo e canastros sen millo, canastros novos e canastros vellos, canastros de catro pés e canastros de seis pés...

Aprendimos moito e recollimos moito material.
Para compartilo decidimos facer un libro para a Biblioteca.

Aquí tamén o compartimos con tod@s vós :

SAMAÍN

O sábado pola tardiña a Biblioteca chamou aos nenos e nenas e as súas familias para celebrar o samaín nunha festa na Unitaria.

E tod@s chegaron con cabazas-cocos- e unha presa de castañas para facer tamén un magosto.

Fixemos as caveiras, comimos castañas, chourizos asados aproveitando as brasas, xogamos.... e logo, xa de noite, fomos colocar as caveiras nos balados e nos cruces.

Como dicia Elena, esta noite as ánimas non ían dar entrado en Vide.

DE MILLO A FARIÑA

Tíñamos o millo, queríamos comer unha bola......había que moelo.

O venres pasado foi a moenda.

Primeiro fomos á casa de Noemi.

Visitamos os animais, vimos o millo gardado no canastro novo, falamos coa avoa e logo o seu avó puxo en marcha a muiñeira eléctrica e moeu un pouco do seu millo para que viran como se moe "agora".

Nós queriamos moer "como antes", nos muíños que hai onda o Termes, así que seguimos camiño.

Chegamos aos muíños da Ponte onde muiñeiro, o señor Manolo- o "Nené"- xa esperaba por nós.

Puxo o muíño a andar e botou o millo na adella.

E quedamos alí caladiñ@s, prendidos do son da auga ao caer no rodicio, do tiquitaque do tarabelo sobre a moa, do sssuuuuunnnn do millo ao esmagarse..... mentras o chan se ía enchendo de fariña.

Recollimos a fariña coa vasoira e marchamos a correr, sen peneirala, porque aínda tiñamos un bó camiño ata a escola e a mañán xa marchara enteira.

Só nos deu tempo de despedirnos do muiñeiro e darlle las gracias.

É son unhas gracias e un agradecemento ENORME dos nen@s, da mestra e de toda a parroquia, porque é o seu interés personal sen axuda de ninguén, o seu traballo, e o seu tempo o que fai posible unha experiencia como a de hoxe.

Nené, se hai que limpar a levada, avisa, que alá iremos , porque que ese muíño siga en funcionamento é responsabilidade de TOD@S os viciños.

E de paso botamos unha muiñeira. Por iso de respectar as tradicións, claro e porque...

"cantai todas, cantai todas
e que non falte ninghunha
que o cantar e o baillar
non é verghonsa ningunha"

veiga de inverno

Manuel, o pai de José Ángel pola mañán cedo falou con nós:

- Que pasa coa veiga?. Non ides traballala?. Da pena vela toda chea de herbas. Nin tan sequera limpastes os restos dos tomates e das xudias. A veiga non se pode ter asi,hai que atendela.

@s nen@s e eu mirámonos uns aos outros, sen saber moito que dicir, nin que disculpa dar.

E que nós só traballamos a veiga cando chega a primavera- dixen eu.

Entón, con moita paciencia, explicounos que a horta se traballa todo o ano, o que vai cambiando é o que se pode plantar. Agora, dixo, é tempo de plantar cebolas de inverno, fabas, que xa debían de estar postas, tirabeques, navizas...en fin, plantas que aguantan o frío e veñen para o inverno. Non é moito traballo, eu pásovos a fresadora, e así xa non tedes que cavar a terra, e traiovos as cebolas, que si queredes as poñedes con rede, como fixestes coas leitugas.

¿Como dicirlle que non?

Daquela este ano imos traballar por primeira vez a veiga todo o ano.

Nós limpamos a terra- sobre todo Mateo que os demáis tiñan poucas ganas de traballar-, Manuel fresou e trouxonos as cebolas, Isabel deunos semente de fabas e tiraveques e Tereixa ofreceunos semente de navizas.

Se non chove, esta semana a nosa veiga quedará "como Dios manda"